ERİCH FROMM

(23 Mart 1900, Frankfurt - 18 Mart 1980), Musevi kökenli Almanya doğumlu Amerikali ünlü bir  psikanalist ve sosyologdur.Ruh bilimine Marksist-Sosyalist ve insancıl yaklaşımın en önemli temsilcilerindendir.

Fromm ailesi, Yahudi geleneğine aşırı derecede bağlıdır.Fromm'un ataları, Talmud'u okuyup yorumlamakla günlerini geçiren, dünyevi işler olan ticaret gibi ilişkileri olmayan haham kimselerdir. Atalarından aldığı Yahudiliğe ilişkin eğitimi ve zihinsel birikimi, hayatında oldukça önemli bir işleve sahiptir.

Heidelberg ve Münih Universitelerinde toplum bilim ve psikanaliz eğitimleri gördü. 1922 yılında Heidelberg Üniversitesi'nde doktora öğrenimini tamamladi. Münih'te ruh hekimligi ve ruh bilim üzerine ek incelemeler yaptıktan sonra, Berlin Psikanaliz Enstitüsünde eğitim gördü ve 1931 yılında mezun oldu.

30'lu yilların başlarında Almanyada Nazi hareketinin güçlenmesi nedeni ile Isviçrenin Cenevre şehrine yerleşti.1933 yılında Chicago Ruh çözümleme Enstitüsü'nden aldığı davet üzerine Amerika Birleșik Devletleri'ne gitti. 1934 yılından 1938’e kadar kadrosunda bir uzman olarak görev aldığı Frankfurt Toplumsal Araştırma Enstitüsü ile birlikte New York’a taşındı. Özel çalışmalarını sürdürdü ve Columbia Universitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.

1946 yılında William Alonson White Ruh Hekimliği, Ruh Çözümleme ve Ruh Bilim Enstitüsünün kurucuları arasında yer aldı. Yale Üniversitesi, New York Universitesi Bennington Koleji, Michigan Eyalet UÜniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.

1949 ylıında Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi'nden gelen bir profesörlük önerisini kabul etti ve tıp fakültesi lisansüstü bölümünde ruh çözümleme şubesini kurdu, 1965 yılında emekli olana kadar orada çalıştı.

Emeklilik yıllarını geçirdiği 1980 yılında İsviçre’de öldü.Fromm, 1920li yılların sonlarında kurumsal dinleri eleștirerek geleneksel dini yapılara karşı çıkmış ve dini pratiklerden uzaklaşmıştır.

Tüm kurumsal dinleri, akil dışı davranış formları olarak görerek, geleneksel Yahudilikten kesin bir şekilde uzaklaşmıştır.

Insan ilişkin özgürlükçü ve kendilikçi yaklaşımı çerçevesinde, Yahudiliği de içine alan bir bütünsel düşünceyi savunmaya başlamıştır. Aşkın bir Tanri'nin varlığını inkar etmekle birlikte mistik bir dindardır. Yani kendi ifadesiyle, "ateist bir mistik' tir

Amerikada kurulan Enstitüdeki hedefe uygun psikoloiji üretme görevi Fromm’a verilmiştir. Fromm da, Marksizm ve Ereud psikolojisini sentezlemiş ve bunu sık sık Yahudilikle de bulusturmuştur. O, bunu yaparken, her bir inanç ve düşünce sistemini kendine özgü yorumlarıyla revize etme yoluna gitmistir. Hümanistik inanç diyebileceğimiz bir temel felsefeyi

esas alan Fromm, oluşturduğu yeni sentezi, dini olarak nitelemiştir.

Bir psikanalist olması sebebiyle Fromm, düşünce temellerini önemli derecede Freud düşüncesi üzerine oturtmuştur. Ancak Freud'un ortaya koyduğu klasik psikanalizi kendine göre

yorumlamış, analizlerinde kültürel ve sosyal faktörleri, etkin

biçimde kullanmıştır. Freud'un temel kavramları, Fromm düşüncesinde de önemli bir yer işgal etmiştir. O, bu kavramları aynen kullanmakla birlikte, Freud'un eksik bıraktığı yönlerini,analitik bir şekilde ortaya koymaya çalışmıştır.

Frommun etkilendiği din, düşünce sistemi ve düşünürler arasinda, Buda ve Budizm önemli bir yer tutar.Kitaplarının çoğunda bir şekilde değindiği bu dini sistem,onun hümanistik din tezinde, önemli bir örnek olarak öne çıkar.

Fromm, toplumun yapısı ve dinamiğinin kendi üyelerini nasil biçimlendirdiğini ve bu üyelerin toplumsal karakterlerinin nasıl toplumun değerleriyle uyduğunu tartışmıştır.

Frommun eserlerinde; insanın doğadan ve diğer insanlardan kopması sonucu kendini yalnız ve soyutlanmış hissetmesi anlayışını görürüz.Bu soyutlanma insanı hayvandan ayıran en önemli özelliktir.

Fromm insanın her türlü toplum yapısını denediğini tartışmıştır.Bütün bunlar insanın kurduğu ve kendi kendini idare edebilmesi için geliştirdiği toplumsal yapılardır.İnsan tümünü sınamıştır ancak hiçbiri insan kişiliğinin özelliklerine tam olarak yarar sağlamamıştır.Yine de Demokrati Çalışmaları birçok dile çevrilen Fromm’un insan psikolojisine ilişkin görüşleri,sosyoloji,felsefe,tarih,edebiyat,antropoloji gibi disiplinleri de içermesi bakımından hala güncelliğini ve canlılığını korumaktadır.Fromm ayrıca,henüz insan varoluşunun ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde bir toplum yaratılamamış olsa da,çağdaş toplum insanlarının sorunlarına yönelik verdiği önerilerle,temelini sevgi ve yaratıcılıkta bulan yeni bir toplum yaratma imkanının varlığına dikkat çekmesiyle de günümüz insanının yaşamını biçimlendirme ve anlamlandırma süreci açısından özgün bir değer taşımaktadır,yapının insan kişiliğinin gelişimine olanak sağladığını savunmuştur.(Ancak insan,daha iyi bir toplumsal yapı geliştirmeye hey çalışacaktır.)

ESERLERİ:

·        Özgürlükten Kaçış(1941)

·        Kendini Savunan İnsan/Ahlak Felsefesinin Psikolojisine İlişkin Bir Araştırma(1947)

·        Ruh Çözümleme ve Din(1950)

·        Unutulmuş Dil(1951)

·        Sağlıklı Toplum(1956)

·        Sigmund Freud’un Kişiliği ve Etkileri(1959)

·        Bırakın İnsan Kazansın:Bir Sosyalist Manifesto ve Program(1960)

·        Zen Budizm ve Ruh Çözümleme-D.T.Suzuki ve Richard de Martino ile Birlikte(1960)

·        Marx’ın İnsan Anlayışı(1961)

·  Yeni Bir İnsan Yeni Bir Toplum (Yanılsama Zincirlerinin Ötesinde)Marx ve Freud’un Kıyaslanması(1962)

·        Sevginin ve Şiddetin Kaynağı(1964)

·        Tanrılar Gibi Olacaksınız(1966)

·        Umut Devrimi(1968)

·        Meksika Köyünde Toplumsal Karakter-Michael Maccoby ile Birlikte(1970)

·        İnsandaki Yıkıcılığın Kökenleri(1973)

·        Sahip Olmak mı,Olmak mı?(1976)

 NOT:(Bilgiler Sevme Sanatı kitabından alıntılanmıştır.)